Flashback naar 1999 …

Op de plee met een BV
Feniks nam Herman Brusselmans onder vuur maar had niet gerekend op diens kogelvrije vest.

Feniks: U bent beroepsmatig schrijver – wat op zich al een unicum lijkt te zijn – en hoewel ik niet zozeer ingewijd ben, meen ik te mogen veronderstellen dat u ook op die inkomsten belastingen moet betalen. Hoe zit dat met de pensioenregeling?
H. Brusselmans: Als je een zelfstandige bent, het pensioen dat je krijgt – als je ooit in pensioen gaat – is 2 keer niks; daar kunt ge ongeveer u sigaretten van kopen. Maar ge kunt privé-pensioenregelingen treffen en ik denk dat ik dat wel doe. De financiële kant, daar hou ik me niet mee bezig; daarom zeg ik “ik denk dat ik dat doe”. Daar houdt mijn vrouw zich mee bezig. Anderzijds; schrijven is niet echt fysieke arbeid; ge kunt gerust schrijven tot wanneer je doodvalt.

Feniks: Stel; u moet kiezen tussen uw vrouw of uw carrière.
H. Brusselmans: Mijn vrouw. De literatuur is belangrijk voor mij, mijn stiel is belangrijk voor mij, maar als je moet kiezen tussen een mens en zoiets als een werk of iets materieels, dan zou de keuze in feite gemakkelijk moeten zijn. Als ik zeg “ik shot liever mijn vrouw buiten dan dat ik stop met schrijven … Kijk, moest mijn vrouw zeggen dat ik moet stoppen met schrijven, dan ga ik zeggen “f*ck ne keer off* natuurlijk. Dan deugt het niet meer tussen ons.

Feniks: In hoeverre heerst er rivaliteit tussen schrijvers en meer nog, tussen veelgelezen schrijvers?
H. Brusselmans: Wat mij betreft geen enkele, ik ben bezig met mijn eigen werk, de rest moet maar zien wat ze doen. Je wordt ook niet geconfronteerd met andere schrijvers aan het werk, dat is bij voetbal anders. Maar als ik zie dat die of die op nummer 1 sta in de top 10, en ik op nummer 2, wat kan mij het schelen? Dat is allemaal bullshit, als je u daarmee al moet bezighouden …

Feniks: Je hebt dus ook geen persoonlijke rivalen?
H. Brusselmans: Neen, ik heb zeer weinig contact met andere schrijvers, ik heb sowieso al weinig contact met mensen. Geen enkele van mijn vrienden in Gent is schrijver. Lanoye en Giphart zijn van Antwerpen en Utrecht, die zie ik wel eens maar een club vormen we nu ook weer niet.

Feniks: U hebt waarschijnlijk al veel interviews weggegeven, bestaan er nog originelere vragen die ze u kunnen stellen?
H. Brusselmans: Uw eerste vraag over dat pensioen, vond ik een redelijk originele vraag [lacht lichtjes], zeker als eerste vraag. Ik denk niet dat mij dat ooit al gevraagd is. Ook die naijver onder schrijvers komt niet echt veel te pas, ge zijt goed bezig, doe zo voort.

Feniks: Is het weggeven van interviews geen tijdverlies of is het door gewenning tijdverdrijf geworden?
H. Brusselmans: Wat is het belang van interviews? In feite; wat ik zeg in een interview staat voor een groot stuk in mijn boeken; Als je alleen interviews zou geven die publicitair interessant zouden zijn, moet je studenten en scholieren afwijzen. Wat kan het mij schelen dat ik in de Feniks sta, ik zal misschien 5 boeken verkopen, maar geen honderd. Maar ik heb zoiets van “Waarom zou ik een interview geven aan ‘De Morgen’ en niet aan de ‘Feniks’?” In sommige periodes sta ik iedereen een interview toe die mij een vraagt, daar kruipt veel tijd in, maar je doet er bepaalde mensen toch een plezier mee.

Feniks: Kan de dood een goede zaak zijn; nemen we nu Kabila als voorbeeld, niet voor hemzelf natuurlijk, maar voor het Congolese volk?
H. Brusselmans: Ja, niet voor hemzelf, dat kun je wel zeggen. Ja, dat kan; wie de pretentie heeft een heel volk te leiden – een volk van miljoenen en miljoenen mensen – moet ten eerste calculeren dat bepaalde mensen daar niet content mee zijn en sommige mensen hem dood willen en dat 1 van die mensen hem dan effectief afknalt. Iemand vermoorden zou niet echt mijn favoriete bezigheid worden, maar de geschiedenis laat nu eenmaal een spoor van vermoorde machthebbers na. Of dat een goeie zaak is voor Congo moeten we afwachten, want zijn opvolger ziet er mij nu ook niet de man uit die het warm water heeft uitgevonden. Hij komt ui dezelfde kliek, dus is de kans groot dat er niets verandert. Dat Adolf Eichmann opgehangen is en dat Göring zelfmoord moeten plegen heeft, is een redelijk goei zaak voor de mensheid, absoluut.

Feniks: Gelooft u in een goddelijk iets?
H. Brusselmans: Neen

Feniks: Kunt u de paus in 2 woorden omschrijven?
H. Brusselmans: Oud en lichtelijk onnozel, dat zijn er 3. Onnozel in die zin dat ge ziet dat die mens klaarblijkelijk niet veel meer capaciteiten bezit dan een kind van 5 jaar. Ge leest wel dat zijn ziekte van Parkinson niet meteen de verstandelijke kwaliteiten schaadt, maar hoe dan ook is het onverantwoord dat een fabriek of land zou geleid worden door iemand die zo ver heen is. Ze hebben natuurlijk ook hun regels, de paus wordt pas vervangen als hij sterft, hij kan niet afgezet worden.

Feniks: Is uw vrouw de eerste censuurcommissie of juist de grootst inspiratiebron?
H. Brusselmans: Ze is een inspiratiebron omdat ze als personage veel in mijn boeken voorkomt. Ze is een archetypisch personage in de zin van ‘de vrouw naast de man’. Verder leest ze mijn manuscripten en ze zegt dan wel eens dat iets niet goed is, meestal negeer ik dat, maar soms ook niet. Maar tenslotte, wie is er hier de schrijver in huis? Ik schrijf en Tania haalt de prutsen van de Delhaize. [Tania komt binnen, blijkjbaar met een vracht boodschappen.]
Tania: Zo hoort het, niet waar?
H. Brusselmans: Ja, zo hoort het [knikt tevreden].

Feniks: Vanwaar uw langharigheid, de kracht van Samsa of als statussymbool?
H. Brusselmans: Vroeger wou ik al altijd lang haar, maar toen mocht ik niet van mijn vader. Toen ik getrouwd was, besefte ik dat hij mij niet meer naar de kapper kon sturen en liet ik het groeien, om hem te kl*ten in feite.
Nu zegt de uitgeverij van het niet af te knippen, omdat dan alle foto’s verouderd zijn. Mijn coiffeur wilt het niet omdat hij zegt: ‘Morgen ga je er spijt van hebben.’
Mijn vrouw zegt ook dat ik het niet mag afdoen, dus laat ik het maar hangen, voorlopig. En los van wat ik ervan vind is het wel een statussymbool en een imago-bepalend element, en dat speelt wel een rol. Maar het belangrijkste punt is dat Tania niet wil dat ik het snij. Ik zou het eigenlijk aan haar moeten vragen waarom. [voegt de daad zelf bij het woord]
Tania: Awel, dat is schoon en sexy.

Feniks: Mensen die voor het eerst een boek van u lezen, lezen ze een naam of omwillen van de reacties?
H. Brusselmans: Ik heb een bepaalde naam die mensen aanzet tot het lezen van een boek, of net niet. Veel mensen kennen mij niet van mijn boeken maar wel van de rest en die zeggen ‘Van die klootzak wil ik nooit een boek lezen, ik kan die niet uitstaan.’ Het omgekeerde is er ook natuurlijk. De naam en het beeld dat mensen van mij hebben, speelt altijd wel een rol bij het kopen van een boek.

Feniks: De meeste leerkrachten Nederlands verwijten u een grootse vulgariteit – en zetten u daarom niet op hun boekenlijst – terwijl de leerlingen u verafgoden. Vanwaar dit generatieconflict?
H. Brusselmans: Wel, omdat de meeste leraren mijn werk niet kennen, anders zou je niet zeggen dat ik een vulgaire schrijver ben, want dat ben ik helemaal niet. Ik gebruik bepaalde woorden, al lang, waar mensen het nog altijd moeilijk mee hebben. Soms lijkt het alsof ik die woorden uitgevonden heb. Waarom ik die woorden – meer dan de schrijvers van nu – niet schuw, en dat vulgair wordt genoemd, heeft ook te maken met een bepaald imago; het feit dat ik die woorden wel eens gebruik op tv; het feit dat ik er inderdaad uitzie als een overjaarse hardrocker; het feit dat mensen niet lezen, maar afgaan op wat ze horen of veronderstellen te horen, ofwel omdat ze slecht lezen.
Integendeel; ik ben een bestrijder van al wat vulgair is.
Als ik lees dat professoren tot en met Bert Anciaux – minister van cultuur – Big Brother een fantastisch programma vinden – wat veel zegt over de maatschappij en hoe relaties bloeien en groeien –, dan zeg ik: ‘Dat zijn dezelfde soort mensen die mij vulgariteit verwijten.’ Dan hebben we gedaan met praten, daar ga ik ook helemaal niet meer tegen in. Als ik personages opvoer die vulgair zijn, is mijn doelstelling helemaal anders dan ‘maar wat plat te zijn’, dan laat ik zien hoe bepaalde mensen spreken en omgaan met mekaar.
Veel hangt af van leraars. Een stimulerende leraar brengt je op een goeie manier kennis bij, maar een andere die gefrustreerd is of zijn werk niet graag doet, of zelf heel weinig kennis bezit van zijn vak, dan krijg je onzin te horen zoals ‘Ik ben een vulgaire schrijver.’
Er is een keerzijde; dat jongeren bijna automatisch fantastisch vinden wat hun leraars of ouders slecht vinden. Wat dat betreft ben ik er niet eens tegen dat leraars beweren dat mijn literatuur niet deugt. Ik besef dat ik een zekere invloed heb.
Bij die campagne van veilig vrijen is het straffe, het cynische dat M. Vogels verklaart “Als Herman Brusselmans dat schrijft, noemen ze het cultuur, dus waarom zou ik het niet op affiches mogen laten drukken?” Maar het punt is dat ik nooit cultuur genoemd werd, juist niet. Nu gaan ze mij als verantwoording gebruiken voor het zelf gebruiken van kut en lul. Dat is de wereld op zijn kop.
Van mij mogen ze dat gebruiken, maar ik sta hier niet te springen omdat ze mijn kut en lul op die affiches gebruiken, ik heb daarvoor gezorgd, dat interesseert mij geen bal.

Feniks: Schrijft u in functie van uw lezers of kan het volk de pot op omdat u weet dat uw boeken altijd wel ergens als een bom zullen inslaan?
H. Brusselmans: Ik schrijf alleszins niet in functie van mij lezers, want wie zijn dat?

Feniks: Iedereen en niemand
H. Brusselmans: Voila; Ik schrijf gewoon wat ik wil, ik ben mijn eigen eerste lezer. Ge kunt geen rekening houden met het publiek.

Feniks: Stel: Ik kom u op straat tegen, kan ik u dan aanspreken als schrijver of eerder als mens?
H. Brusselmans: Dat ligt aan u. Als gij vraagt of ik met een boek bezig ben, dan spreekt ge mij aan als schrijver. Dat vreemde mensen mij aanspreken heeft meestal te maken met het feit dat ik schrijver ben. Waarom zou ik aangesproken worden als niemand mij kent? Sommige mensen spreken andere mensen aan op straat omdat ze ze aantrekkelijk vinden of omdat ze er een koffie mee willen gaan drinken of als het ne neger is en ze op zijn muil willen slaan. Bij mij is dat zelden het geval omdat men mij kent al schrijver of als pipo die op tv geweest is.

Feniks: U moet u constant verantwoorden voor uw boeken en uzelf, begint dat niet tegen te steken?
H. Brusselmans: Dat steekt mij allang tegen. Het feit dat gij die vraag stelt is een bewijs dat ik mij moet verantwoorden. Waarom in Gods naam zou ik me moeten verantwoorden voor wat ik doe? Veel mensen eisen een verantwoording, eigenlijk hoef ik dat niet te pikken. Ik kan wel een visie of motivering geven als men ernaar vraagt, maar dat is altijd wel met de opgeheven vinger dat men ernaar vraagt. Zo van ‘Is dat nodig? En ge weet zeker niet dat je der mensen mee kwetst, enz. So what, so fucking what. Niewaar? [retorisch waarschijnlijk]

Feniks: Wordt die rol ondraaglijk?
H. Brusselmans: Ondraaglijk is dat nooit. Ik weet natuurlijk wel dat ik bepaalde reacties uitlok, iedereen die iets in het openbaar doet – en ik meer dan een ander -, dat weet ik ook wel. Maar ik zoek de confrontatie niet op, ik ga niet op straat verkondigen waarom ik het doe. Ik kom al niet veel buiten, nu ja, in feite wel door die interviews, maar dan heb ik in de hand wat ik daarop zeg. Zolang als ze niet op mijn muil kloppen is er niets mis – ik wil niemand op ideeën brengen.

Feniks: In hoeverre is die rol u opgedrongen?
H. Brusselmans: In grote mate, maar je moet een boek nemen als een boek, vandaar ook die toestand met dat proces. Dat was een karaktermoord, het ging niet over dat boek, maar om mij ook eens terug te pakken. Vandaar dat An Demeulemeester zoveel steun heeft gehad. Ik zit er ook niet mee in dat mensen mij aanpakken want wat over mij al is geschreven is een stapel van 4 meter waarin de goorste beledigingen staan, en dat doet mij ook geen deugd. Ik vecht op een polemische manier; niet door huilend naar een rechter te stappen, in godsnaam.
Daardoor word je op een podium geplaatst waarbij naast bloemen ook veel rotte tomaten naar mij gegooid worden. Je gaat daar op een bepaalde manier mee om en ook dat zorgt weer voor reacties. Ook het feit dat ik niet meer kan schrijven door die processen, of wil schrijven, is een rol die mij opgedrongen wordt.
Ik wil wel duidelijk zeggen, ook in Gijzegem: iedereen die mij een proces aandoet, allemaal goed en wel, maar dat zal u ongelofelijk veel geld kosten. Het proces Guggenheimer heeft de verschillende partijen miljoenen gekost en de advocaten opgeleverd.

Feniks: Het komt er dus op neer men de mens te zeer met de kunstenaar verward?
H. Brusselmans: Ik ben voor een stuk een braaf manneken, angstig ventje en een leuke jongen, en dat uit ook in mijn boeken (maar wordt er weinig uitgehaald), anderzijds zit er een groot stuk van een klootzak in mij, absoluut. Zoals bij iedereen, maar ik heb de middelen en de bereidheid mij heel bloot te geven. Voor hetzelfde geld schrijf ik leuke boekjes, sla ik mijn vrouw iedere dag verrot en dan zou iedereen zeggen dat ik nen toffe was, want mijn boeken zijn tof. Nu laat ik verschillende kanten van mij zien en voor veel mensen is het het gemakkelijkst de meest opvallende eruit te halen. Dat is dan een rondneukende halve zot die aan de drank is, er zijn altijd mensen die opkijken als ik koffie drink omdat die zoiets hebben van “Gij moet me een stuk in u kloten liggen overgeven.”
Terwijl ik al meer dan 7 jaar niet meer drink. Dat staat sinds 1993 in mijn boeken, maar veel mensen vinden dat niet plezierig. Dat vloekt met het beeld van die langharige zot die continu bezopen is en achter de wijven zit.
Ik kan de waarheid vertellen door de ogen van een personage dat niets met mij te maken heeft – Guggenheimer in dit geval – en toch de gevolgen ervan moeten dragen. Ik heb altijd gezegd: “doe Guggenheimer een proces aan”. Dat is absurd natuurlijk, net zo goed als dat hele proces op zich absurd is, net daarom.

Feniks: Zal de cannabislegalisering bij dragen tot het jeugdig gedachtegoed?
H. Brusselmans: Bah, niet (heel spontaan). Ik pleit al 10 jaar voor totale legalisering van drugs, alles. In ’94 of ’95 had ik daarover een discussie op een podium waar mensen te gast waren (zoals op tv een talkshow, maar dan zonder tv) met Johan van de Lanotte – toen minister van binnenlandse zaken – en achter de coulissen gaf die mij in zekere zin gelijk.
Nu kom je aan halfslachtige omschrijveingen als ‘sociaal lastig’ en ‘ge moogt joints paffen maar niet kopen’. Dat is allemaal zeer tegenstrijdig en dat kan opgelost worden door drugs te legaliseren. Dat wil niet zeggen dat je met 4 spuiten heroïne in uw lijf achter het stuur moet kruipen. Ik ben voor legalisering van allerlei producten maar ik ben ook voor 0,0 percentage alcohol in het bloed. Als je nu een paar gram coke koopt en je snuift ze op, dan moet je zelf de gevolgen dragen. Als je achter een auto, eeuh, in een auto kruipt en je rijdt zo high als de sky een kind dood, moet je er ook de gevolgen van dragen.
Ik heb niet de staat, wet of regering nodig die zegt dat als je een fles whisky dringt, ben je zat, dus dat mag nie, enfin, dat mag wel want whisky is legaal, maar las je een spuit heroïne zet heb je problemen. Ik kan aan alle drugs geraken, enfin gij ook, maar bij mij is dat maar een telefoontje – ik ken genoeg mensen – en er ligt hier een kilo coke op tafel. Waarom ligt hier dan ooit een kg coke op tafel? Omdat ik nooit gebruik. Ze zeggen dat het verboden is, maar in feite kan iedereen aan alles geraken. XTC is ook verboden, maar niemand heeft problemen om aan XTC te geraken. Als je de hele drugsshit legaliseert krijgt ge op mondiaal vlak een heel andere situatie wat betreft mondialiteit, want enorm veel criminaliteit is drugsgerelateerd.
Ik weet zelfs niet of ge meer drugsslachtoffers zult hebben. Als heroïne morgen legaal is, gaat gij dan direct naar de apotheker lopen, neen toch?

Feniks: In hoeverre zou dienstplicht de jeugd wat meer discipline kunnen bijbrengen?
H. Brusselmans: Ik heb de laatste tijd inderdaad het gevoel dat de jeugd wat slap is, maar dat is een dwaze uitspraak, want wie is de jeugd?
Het is duidelijk dat de jeugd rondloopt met GSM’s en dat ook verwacht. Ik heb een maat en die heeft 4 kinderen en de oudste (16 jaar) heeft een GSM maar die van 12 wilt nu ook een GSM. En dan heb je zoiets van de jeugd is toch verwend, het gaat ook goed in de economie en iedereen heeft geld en koopt. Ge zijt verplicht om te kopen, als je geen bepaalde wilskracht of visie hebt, moet je kopen want het wordt er zodanig met de voorhamer ingeklopt dat je anders een loser zijt. De jeugd kan daar in feit niet aan doen dat hun ouders zwichten voor het feit dat ze ne GSM willen, maar het zorgt er wel voor dat mensen die op hun 12 veel krijgen, denken dat alles vanzelf gaat. Als je dan een jaar in ’t leger zit en je wordt een paar keer goed afgesnauwd en behandeld als stront, misschien ga je dan eens beseffen dat je niet zo vrij bent. Ge kunt iedereen zoals vroeger dan bij de nonnen en paters op kostschool steken, daar zijn ook een hele boel mensen geschift uitgekomen. Anderen zeggen op latere leeftijd blij te zijn gedisciplineerd opgevoed te zijn.
Ik ben dus niet tegen de afschaffing van de dienstplicht. De jeugd is nu wat slapper of wordt slapper opgevoed, maar nu zijn 1 op 3 ouders gescheiden, bij mij in ‘t 6e was dat bij niemand het geval. Dan krijg je een situatie waarbij een kind tss. 2 vuren zit en dan eens bij de vader gaat en zegt dat ze het van de moeder niet krijgt en dan koopt die vader het wel om die moeder te kloten.
Maar veel wat te maken heeft met kinderen en jonge mensen hangt af van hun omgeving – naast de persoonlijkheid. Niet al te slimme mensen kunnen hun kinderen niet al te slim opvoeden en dan kunt ge geen superkind ontwikkelen. Sommige mensen zouden in feite beter niet kweken. Ik zeg altijd als een soort boutade: “De mensen die het best geschikt zijn om te kweken, kweken niet.” Kijk naar mij.
Door dienstplicht kun je geen interessantere, betere persoonlijkheden ontwikkelen, er is altijd dienstplicht geweest en er kwamen hoe dan ook een hoop idioten uit te voorschijn.

Feniks: Hoe was uw dienstplicht?
H. Brusselmans: Ik was 24 en getrouwd en vond dat debiel dat ik als 24-jarige intellectueel door een beroepssergeant werd afgesnauwd. Ik vatte het anderzijds op als spel, de dienstplicht in vredestijd was zo. Als ge met uw rugzak en een geweer door de bossen kruipt, kunt ge vragen ‘wat lig ik hier te doen?’, maar als ge voor uw tv naar Big Brother kijkt, kun je je hetzelfde afvragen. Ik heb daar weinig last mee gehad, in zekere zin vond ik dat grappig.

Feniks: Kut is aan het ontvaginaën en fuck is aan het ontneuken; in hoeverre maakt u daarvan gebruik en bent u akkoord?
H. Brusselmans: Taal leeft en laat ze maar leven. Het is een feit dat dat woorden zijn rond taboes, dat mocht vroeger niet. Jim Morisson is ooit nog gearresteerd omdat hij op een podium ‘fuck’ zei, nu hoor je dat zelfs uit de mond van oude mensen. Laat de taal maar leven, taal is sterk genoeg om de zwakkelingen te elimineren. De taal is een levend organisme en neemt ook bacteriën en virussen op en meestal is ze sterk genoeg om die zelf te vernietigen.
Sommige dingen halen het, andere dingen niet. Kut en lul wel, hey men van Spillie niet, dat is het interessante aan taal.

Feniks: Hoe hoog schat u uw IQ?
H. Brusselmans: Dat is ooit onderzocht en dat was redelijk hoog, 130 of zo, maar wat stelt dat voor? Stel dat de meting van IQ uitgevonden is door iemand die zelf maar een IQ van 80 had, dan deugd die meting niet echt. Maar, ik ben natuurlijk geen kalf en ik heb zeer veel kennis: ik lees veel dus ik weet veel. Maar zelfs veel weten stelt niets voor, ge weet in feite nog altijd niets. Maar laten we zeggen dat ik redelijk slim ben.

Feniks: Heb u veel geleerd tijdens de lessen Nederlands of bent u gewoon een natuurtalent?
H. Brusselmans: Ik wou veel leren. Niet alleen voor Nederlands, maar ook algebra bv. Ik werd niet genoeg gestimuleerd om te zeggen ik word schrijver, ik had dat pas op 18-19 jaar – toen ik op unief een bibliotheek had waar ik kon vinden wat ik wou. Ik kreeg hier ineens een boekentoren van 5 miljoen boeken, men kon mij niet meer verplichten enkel bepaalde boeken te lezen.
Ik heb altijd interesse gehad voor en besef van de enorme mogelijkheden van taal. Nederlands was altijd wel een vak dat mij interesseerde.

Feniks: Wat is uw grens bij het schrijven? Hebt u die al bereikt of zal u die nooit kennen?
H. Brusselmans: Ik schrijf bepaalde dingen bewust nooit; ik zal nooit iemand persoonlijk afmaken, in tegenstelling tot wat men denkt. Als ik bepaalde mensen aanpak is dat niet per se om wie ze zijn maar wel waarvoor ze staan, wat ermee samenhangt.
De grens ligt bij het vrijblijvende zinloze gebruik van persoonlijke thema’s of anekdotes. Als ik een anekdote vertel is dat puur uit mijn duim gezogen en puur omdat ik er iets mee kan doen.
Mijn privé-leven is even oninteressant als dat van iemand anders. Veel mensen denken dat ik veel autobiografisch schrijf, maar dat is niet waar. Ik heb altijd gezegd dat 80% van mijn schrijven autobiografisch is. Dat is een absurd antwoord op een absurde vraag. Welk deel is dan immers autobiografisch? Ik kan zeggen 80, maar waarom geen 74? Of 16?

Feniks: Hoe groot is uw vrijheidsdrang en waarop fixeert die zich?
H. Brusselmans: Mijn vrijheidsdrang is niet zo groot omdat ik veel vrijheden heb, ik hoef geen drang te hebben voor nog meer vrijheid. Ik heb een zelfstandige job die ik thuis kan uitoefenen, het komt er in feite op neer dat ik bijna doe wat ik wil, wanneer, op welke manier, … Als ge iets hebt, moet je niet meer de drang hebben om nog meer te krijgen. Ik heb natuurlijk geen absolute vrijheid, dat wil ik ook niet. Als ik een podiumoptreden toezeg en ze willen dat ik daar om 8 uur ben, dan ben ik daar om 8 uur. Ik zou mijn eigen haten, moest ik maar om 10 uur toekomen, want ik ben vrij, ik doe dat ook niet. Op dat moment beperk ik in zekere zin mijn vrijheid.
Ondanks het feit dat ik veel potentiële vrijheid heb, ben ik zeer consequent.
Ik heb die vrijheid opgebouwd en langzaamaan opgevuld, ook met onvrijheden. Absolute vrijheid bestaat toch niet. Als er iemand ziek is, of die heeft mij nodig, heb ik ook de vrijheid om te zeggen “kust mijn kloten” en te blijven liggen op de zetel. Dat doe ik ook niet.

Feniks: Hoe staat u tegenover uw eigen tv-optredens?
H. Brusselmans: Meestal ben ik er niet tevreden over, meestal denk ik: “Stel je niet aan, onnozelaar.” Ik vind het ook minder en minder belangrijk. Ik zeg er ook heel veel af. Nu en dan zeg ik 1 toe en doe ik mijn best, maar denk ik achteraf vaak: “Wat zat ik daar te doen?” Ik wil altijd tv-doen of te gast zijn om over mijn boeken te spreken, maar je moet meedoen met een spelletje over je hond, of over man-vrouw-relaties, dat staat allemaal al in mijn boeken. Zelden nemen ze een passage uit mijn boek en begint daar de discussie rond. Neen, ze halen stellingskes uit de flair die al 400 jaar bestaan van ‘spelen meisjes wel met de poppen en jongens met de soldaatjes?’. Waarom doe ik het dan wel? Om toch altijd iets van mijn literaire credo of menselijke credo te laten doorsijpelen in zo’n tv-programma, maar het lukt minder en minder. Zoals bij ‘mannen op de rand van een zenuwinzinking’ moet je je verstand op nul zetten en denken dat zij daarmee moeten scoren en ik daarbij helpen, en soms doe ik dat wel eens omdat ik de producer ken, of de presentator een toffe gast vind. Ik wil wel minder en minder op tv komen en zeker niet met de intentie om mijn gedacht te zeggen.

Feniks: ’t Is niet zo dat ge u als iemand anders voordoet?
H. Brusselmans: Ge zijt automatisch iemand anders en dat hangt af van het soort programma, de camera en het potentieel publiek. Gisteren trad ik op in Diest bij een podiuminterview. Het publiek van mannen op de rand is 12000 keer zo groot als die 120 man van in Diest. Ik kan die mensen zien en ook hun reacties, maar wie zijn die 1,5 miljoen mensen van mannen op de rand?
De mensen in die zaal en gij op mijn zetel, ge zit te luisteren terwijl van die 1,5 miljoen tv-publiek er misschien 1 miljoen zijn die op het moment dat ge iets belangrijks zegt achter een pak chips zijn, of hun vrouw eens bij haar kont grabbelen. Automatisch ga je dan ook anders om met het medium.

Dit was het laatste antwoord van Herman Brusselmans op een door mij [WC-Duikertje] gestelde vraag na overleg met redactieraad en vriendenkring. Het geheel nam 1,5 uur in beslag, vond plaats te Gent in de luisterrijk ingerichte loft van een vermaard beroepsschrijver. Ik dronk cola en rookte geen enkele sigaret – in tegenstelling tot HB zelf -. Ik stond perplex van de jovialiteit, ja zelfs van de menselijkheid, van de persoon in kwestie. Hij is niet het beest dat sommigen in de media van hem maken.
Een groots schrijver sprak tot u, wees vereerd.

1. Voorblad (pdf – latex source)
2. Inleiding ethische beschouwingen (pdf – latex source)
3. Macro-ethische beschouwingen over genetische manipulatie (pdf – latex source)
4. Ethische beschouwingen over het eindwerk (pdf – latex source)
5. Ethische beschouwingen over web accessibility (pdf – latex source)
6. Abstract Eindwerk (pdf – latex source)

This Ajax/PHP-powered Sudoku Helper is a little project written for the ‘Internet Technologies’ course at KaHo Sint-Lieven. It’s an attempt to explore the world of object-oriented programming and the use of WebServices in PHP5, as well as a way to get to know the Prototype / Script.aculo.us Javascript frameworks.
And then some … Ajax (buzz buzz!), valid xHTML, CSS Design and a mySQL database.

This article is written for my fellow students wanting to know more about this experiment.

The Game

A Sudoku is a 9*9 grid, made up of 3*3 subgrids called “regions”. Some cells already contain numbers. The goal is to fill in the empty cells, one number in each, so that each column, row, and region contains the numbers 1-9 exactly once. Each number in the solution therefore occurs only once in each of three “directions”. – From Wikipedia

The application tries to help solving a Sudoku by offering suggestions and/or trying to solve it automatically.

Some extra info about the tools I’ve used

• mySQL & phpMyAdmin: phpMyAdmin is a popular PHP-front end to administer a mySQL-database.
• Javascript / Ajax: Prototype and Script.aculo.us were used to explore the power of Javascript. “Prototype is a JavaScript framework that aims to ease development of dynamic web applications with a toolkit for class-driven development and an Ajax-library.” Prototype includes some very handy functions like the ‘$’-function, AJAX-wrappers, Event-listeners, etc. (Explore Prototype / Prototype Tutorial) The Script.aculo.us-library builds on Prototype and adds some great effects and possibilities. Check out some cool effects or the sortable lists. Prototype and Script.aculo.us are both used on eg. www.digg.com and several people wrote handy scripts using Prototype and Script.aculo.us. Both Prototype and Script.aculo.us are quite heavy libs, check out moo.fx if you like your code lightweight. Other Javascript / Ajax-frameworks include Dojo, Ajax.net, Spry and Atlas.
• PHP5: This new version of the popular scripting language offers better support for OOP. PHP5 allows for the following concepts to be used:
  • public / private
  • constructors
  • getters and setters
  • toString
  • Exception Handling

  See the code below for examples.

The Implementation

How it works

The Sudoku helper is a xHTML-page with 81 input boxes for all numbers in a Sudoku (client side). Javascript adds behaviour to these input boxes by calculating suggestions, showing errors, trying to auto-fill in numbers, etc. To speed things up, the maths are passed on to a server-side function which returns the necessary information (Ajax right there). Examples of Sudoku’s to solve are stored in a database and loaded into the input boxes, asynchronous-stylee of course.

The Algorithm

This was no attempt to solve every Sudoku around and it’s not about maths either, so the algorithm used to “solve” Sudoku’s is actually quite simple; there are nine options for each box, the algorithm will see which one of those are still possible by checking the row, columns and region for numbers that are already there.

Structure

So what do we need? A simple mySQL-table that stores examples of a Sudokus and their difficulty level, php-scripts (a database connection class, a class representing a sudoku and the script that handles the Ajax requests), the html-file with the input boxes and some extra features, the Javascript-libraries and the Javascript that adds all the fun to the html.

The Demo

See a demo of this project. It’s tested in Firefox 1.5, but I’m told it’s working ok in Safari too.

The WebService

One has gotta keep on learning, so I also tried to write my first real WebService using PHP and the new SOAP classes. The SOAPClient-class was used to open up the “give-me-a-sudoku-example”-function for the world. It takes one argument, a difficulty level from 1 to 3 and returns a string which represents a Sudoku. Maybe not very useful, but at least now I know how to publish and consume WebServices, right?

The Files

• index.html
• css/style.css
• js/main.js
• php/SudokuObject.class.php
• php/SudokuException.class.php
• php/sudoku2.php
• php/sudokuWebservice.wsdl
• php/webservice.php
• php/sudokuWebserviceTest.php
• (and Prototype / Scriptaculous / SOAPClient / Database class by Sven Wagener)

The Presentation

Some very basic slides, made with AJAX-S

Update (17/05): Digg This | PHP Developer News

Ziezo, het boek voor onze thesis is af en kan zich gaan vermenigvuldigen … (onze = wouter en ik) …
Ziehier de pdf en de latex source;

• Ontwerp van autismevriendelijke internettoepassingen voor Autisme Centraal.pdf
• Ontwerp van autismevriendelijke internettoepassingen voor Autisme Centraal – Latex Source.zip

Meer over dit eindwerk …

Update (11/05): Gekopieerd, cd’tjes met broncode gebakken en klaar om af te geven.
Update (26/06): Ondertussen ook het eindwerk gaan verdedigen. Ging heel vlot en we kregen positieve commentaar. Hooray.

Abstract

This paper addresses the accessibility and usability of websites for people with Autism. We will discuss the specific needs of people with autism and offer a range of principles, guidelines and concrete tips concerning the content, structure, navigation and design of a website, which web developers can use.

Introduction

From its experience with autism, ‘Autisme Centraal’ has developped a philosophy to help autists to take part in a strange world of strange meanings. The internet is one aspect.

This document wants to be a tool for people who work with the content or technical sides of a website, to make their site more accessible and usable for people with autism.

“The power of the Web is in its universality. Access by everyone regardless of disability is an essential aspect.” – Tim Berners-Lee, W3C Director and founder of the World Wide Web

E-Content accessibility and usability must be always seen in a larger frame. A quality site is more than one which takes into account the principles presented here. We consider this paper a summary and extension, a document in which we examine accessibility and usability seen from an autism point of view.

The knowledge in this document is based on other research, articles and sites (mentioned at the end of this document) as well as the experience of ‘Autisme Centraal’. If you want to delve deeper in this matter we suggest you read the documents mentioned at the end.

This document has been written as a project for the non-profit organisation ‘Autisme Centraal’. Their Internet site wants to offer information about autism in an ‘Autism-Friendly’ way to people with autism, professionals, parents and family members and in a broader sense all people with an interest towards autism.

Needs of people with ASD

There’s no typical autistic behavior. ‘Autism’ refers to a spectrum of conditions that encompasses those with Kanners autism (classical autism) through to Aspergers Syndrome, Pevasive Developmental Disorder, Rhetts Syndrome etc. Autism can express itself in totally different ways depending on factors like age and intelligence. Autists can behave totally differently (on the outside), but they have the same way of processing information (on the inside). This is where it will be best for you to concentrate your accessibility efforts. These common features are:

• Impaired communication skills
• Impaired social skills
• Impaired imaginative skills

Keywords when developping websites for people with ASS are thus:

• Efficient and concrete communication
• Synoptic
• Simple and sober
• Visible context

A large proportion of the people with autism have more than one autism-related condition. Different studies about this give different figures, nevertheless we provide the following figures that are more or less unanimously accepted:

• autism and intellectual restriction: approximately 50% of people with ASD
• autism and epilepsy: approximately 25 to 30% (of the people who also have an intellectual restriction)
• autism and medical impairments (all kinds of hereditary disorders): approximately 10%
• autism and sensual impairments: approximately 5 to 10%
• autism and psychiatric disorders: unknown (figures vary from 5 to 30%)

A good summarising article concerning the ‘comorbidity’ in autism is Gillberg & Billstedt’s (2000) [14]. It is a big challenge to develop an accessible website for all of these subgroups, each with their own specific wishes. It is no superfluous luxury to get to know more about these other subject, and it shows the need of addressing accessibility in a wider frame.

Several tips in this document will, for example, also help people with visibility problems. In this document, however, we assume the visitors of our website can read and write. Autists’ different way of processing and handling information will in the first case have its consequences on the content of our website. But if we take a closer look at the structure of our site, the html-code we write and the features we implement, we’ll notice here too there are improvements that can make our websites more ‘autism-friendly’. Despite many years of research on the subject of accessibility and user-friendliness, specific knowledge for people with cognitive disabilities or more specific for people with autism is scarce. We will try to give simple and concrete tips. [12]

Tips and guidelines

Clarity and simplicity were quoted earlier already as keywords to keep in mind when developing a website. This means being consistent and holding on to frequently used conventions. This applies to the content, the design and the navigation of the site.

Don’t forget what you already know about developing a quality website [18]. (Valid semantic xhtml, css, … all play their part [22].) Lots of the tips which help the average internet user, will also help people with autism. The difference between a ‘best practice’ and the benefit for someone with autism isn’t always clear.

A ‘best practice’ can in fact be a necessity for someone with autism, instead of ‘handy & nice’ for non-autists. The use of a clear language, stripped of superfluous marketing-lingo will be appreciated by everyone, but it essential for people with autism. That and the frequent comorbidity in autism is why we have opted to also include some more general accessibility guidelines.

We will try to give you concrete tips, principles and guidelines, but the nature of the subject doesn’t always allow us to suggest a simple solution. Every recommendation we give has to be implemented with care.

Contents

How do you ensure that the contents of the site are understood? Writing for the web is allways different to writing for the off-line world, irrespective of the fact the visitor is or is not a person with ASD. Writing for the web is an art in itself and the tips provided in this field will also prove usefull here, since once again the keywords are the same: Clear, simple and sober. We summarise and add our thoughts …

Writing style

An adapted and simple language use is very important. But what does this imply? How do you assess a text?

• Keep it as simple and short as the subject permits.
• Avoid deviating from the subject. One idea for each paragraph is enough.
• Offer a shorter alternative (summary) for long pieces of text.
• Spelling – or grammatical mistakes will cause confusion.
• Autistics are very literal people. If you say to an autistic ‘its raining cats and dogs’ they will expect to see it raining cats and dogs. Simile and metaphor are very difficult, if not impossible concepts for a lot of autistics.
• If you use technical terms, abbreviations and acronyms always ensure there’s an explanation available. A good practice is to explicitly mention the explanation the first time you use an abbreviation and make use of html’s ‘<abbr>’-element to describe the meaning next time you mention the abbreviation. It’s meaning will then be available as a ‘tooltip’ in the standard browsers.
• Visualise content with pictograms, lists, et ceteraHow do you determine how readable your text is? The Fog index, Flesch Reading Ease and Flesch-Kincaid Grade are indices that can give an indication of the difficulty of a text. These are however mathematical algorithms and therefore not absolute in pointing out the comprehensibility of your text. The readibility test on Juicystudio [10] calculates these indeces for the webpage you enter.
  The best way of testing your site for comprehensibility is to listen to the remarks of your visitors. In our case (website Autisme Centraal: people with autism, parents and professionals, but also a more wide public). [8]

Well-structured content

Reading a text from your screen is different to reading a printed text. The reader ’scans’ the text and skips to the information that is most valuable to them. A well structured text (chapter titles, headers, etc.) is therefore very helpful to provide more context for the text that follows. They also provide warning of a change in context and reorient the user to the new focus. This is especially true for people with autism who frequently have difficulties in preserving an overview.

The following hints can contribute to a better structured text:

• Use lists with the main ideas instead of a written out paragraph. Some will find an ordered list more easily to follow.
• The use of “Inverted Pyramid Writing”, as seen in newspapers, helps. Start your text with a summary, and keep details for further on the page. More.
• Use clear titles and headings for your pages and paragraphs. A good title is clear, short and relates to the content of the page or paragraph it belongs to. Keith Robinson’s Article ‘ Write Clear Titles ‘ [2] is a good aid at writing titles for web content.
• Begin a long document with a contents table, end with an index.
• Use single, long pages broken down by area to cover a single subject rather than lots of short individual pages. [1]
• Place the important concepts of a paragraph in the first sentence of it, don’t hide them somewhere in the middle.

No matter how well your document or website might be, it’s always an imposed structure which the visitor might not be familiar with. It’s good to always foresee this and incorporate a good search engine that searches through all the information on your site. This gives your users the ability to bypass your structure and go straight to the information they need.

Offer alternatives

You can clarify the contents of your site by offering alternatives [20]. Pictograms are frequently used for people with autism. But other alternatives can also provide help. Where possible provide a video for illustrating a visual concept, offer a flowchart for clarifying procedures or offer images, photographs and audio recordings.

Make sure to use the picto’s and alternatives consistently throughout the entire site. Don’t forget that each alternative is an alternative, and don’t drop the text-only option. (Provide your images with appropriate alt-attributes.) People who prefer to use text-based browsers or screenreaders will thank you for that.

Important pages

People with autism attach much importance to structure, which is reflected in the expectations they have concerning the pages on a website. Visitors arrive with certain intentions and expectations of your site. Some standard page formats, which are recognised from other sites, will help them find the information they are seeking.

• Main Page:
  The home page contains an ‘ introduction ‘ to the site. Make clear what your site is about and mention its most important features.
• Contact page:
  Give visitors the possibility to contact you and at least mention the e-mail address. This information should be easy to find, from any page. If you request input from the user and/or require interactive actions, provide sufficient feedback and offer a mailform at each moment. Tell users where the request will be sent to and when they can expect a reply.
• Sitemap:
  Give an overview of the pages of the site. Do this according to the structure of the site (most common) and/or alphabetically (bigger sites).
• Search Page:
  A good search engine makes it possible for the user to bypass the (imposed) structure of the site and immediately head for the desired content. Offer a simple search engine with basic options. You can implement sophisticated search features, but offer them as an optional choice. The search engine on ‘Autisme Centraal’ will make it possible to search all the components of the site. If you search for a certain keyword, both articles, pages, books, workshops and items from the store will be offered.
• Privacy Statement:
  A page with an overview of the relevant legal information, e.g. concerning copyrights.
• Accessibility Statement:
  Explain how you make your site accessible. Your users won’t be able to use helpful features if they don’t know they exist.

Navigation

Even if you’ve got tons of usefull information on your site, if your navigation isn’t simple and clear, visitors won’t find it and that’s a pity. The following tips relate to both the content and the design of the site.

• Group all the navigation elements in one place. If you have several menus and sub-menus on different parts of your page it’ll be difficult for people with autism to know how they relate to each other, because of the difficulties they may have in keeping an overview of the page [21].
• Make sure the user can always return to the home page in a few clicks, no matter what sub-sub-sub-page they might be on.
• Keep clear where every navigational element will lead you to. Elements who reveal their target only on mouse-over aren’t a good idea.
• Use a slightly different style for links to pages of the site which have already been visited. A purple colour is frequently used.
• Make your navigational sections stand out from the content of your site, eg. with color.
• The text or symbols you use for navigation should be representative. If you use symbols they should clearly speak for themselves or be commonly used, like a little house pointing to the home page.
• The menu should be consistent through the whole site, with an indication of where you are.
• Use a “breadcrumb trail” to help the user situate himself in your site. Breadcrumbs provide a trail for the user to follow back to the starting/entry point of a website and may look something like this: “Home page → Section page → Sub section page”. Make the links of your breadcrumb trail clickable so it can also be used as a navigational mechanism [15].
• Group items of the navigation menu by subject and not alphabetically [16].
• Don’t open links in a new window. Apart from confusing the user (with a new window the back button is gone or useless) it’s also a bad practice for other reasons; It doesn’t always work, search engines can’t always follow pop-up links, lots of people use pop up killers, users assume a windowed environment [3] [4]. An alternative for pop-ups as form help is presented on Juicystudio [5].
• If you link to an off-site page, make sure to tell your users about this. The different lay-out and structure of the site you linked to might surprise the user [6].

Design

Carefully designing your site is a must. A good designer uses CSS, avoids layout tables as a design tool and doesn’t want to be remembered for wrapping everything up in font-tags. Why?

“Designing With web Standards” [19], is a good place to start finding the anwsers. It offers an excellent overview of the techniques for developing sites with web standards. Besides saving on bandwidth and numerous other advantages, it’ll also make your website more accessible for people with autism: Users will have the ability to control presentation by means of user-stylesheets, the possibility to view a page without any design elements, and it also possible to provide more appropriate mark-up for screenreaders etc.

• Branding and emotional design is largely superfluous. As autistics are often challenged by metaphor, a logo device is often meaningless. For example, Nike’s “swoosh” logo is bewildering to an autistic. Shell’s shell is better as it is more literal [1].
• Indent sub-items in a structured list, to preserve a good overview.
• Don’t use patterened or complex background images. This will distract from the content and make the text illegible [1] [7].
• Avoid flashing and moving content [7].
• Avoid horizontal scrollbars (even at screen resolution 800 x 600). Content that is not immediately visable makes it even tougher for people with autism to obtain an overview [16].
• Don’t use background music. This distracts and is often unexpected [16].
• Be careful when using time based content (auto-refresh/slideshows). Different users may require different amounts of time to do the same thing. Permit the user to take more time if they need to.
• Components of the lay-out with a similar look and components that require similar interactions should give similar results.
• A high contrast colour palette can help to keep the attention of the visitor.
• Use enough white space around the contents and between paragraphs and headings. Too much information stuffed onto a small screen makes reading more difficult.

Text layout

• Restrict the number of fonts to a minimum and use them consistently. If you embed text in an image, make sure it’s readable. Serif fonts (like Times New Roman) are often used and easy to read for print, but because of the low resolution of today’s monitors, sans-serif fonts are preferred (on 96% of the websites [16]). Arial and Verdana are the most popular sans-serif fonts. ‘Autisme Centraal’ uses Trebuchet.
• Use a shorter line length. Reading long lines is difficult. If you use so-called fixed layouts you won’t allow your users to resize line length when resizing the browser window [1] [9].
• Don’t use justified text (“rivers of white”) [8].
• A larger line height (e.g. 1.5 or more) helps the reader to concentrate on a line. You can add the css-rule “line-height: 1.5em;” to paragraphs and lists [11].
• Avoid the use of animations, blink-effects and marquees. These distract and are difficult read.
• Underline links (users have got used to this, it’ll help them recognise links). A mouse-over-effect on links will also help. Avoid underlining other things besides links.
• A mouse-over effect on paragraphs (example) could help the user to focus on the area he’s reading. This technique is also frequently used for tables (example). This technique must be applied carefully, it should not distract or make it look like the paragraph or table row is a link. You could add the possibility of allowing the user to turn off these mouse-over effects [11].
• Limit the use of italic text or text in capital letters (CAPS). These reduce legibility.

Features

The following extra features could make your site more accessible. They are related to control over content and presentation and the way users find and read your content.

Control over content

• Switching between a long and short version of a page. Although you want to keep all information accessible, it may be helpful to offer 2 versions of a page. A shorter version with just the most important ideas maybe clearer for someone with ASD.
• Offering the option to hide certain components of site and simplifying the layout.

Control over presentation

• Users should be able to change the font size by using their browsers’ font resize feature [13 ].
• Some may find a high contrast layout easier to read, others won’t like how it looks. You can implement a style sheet switcher that allows your users to see the website with different styles [8].
• Add a print-stylesheet to your pages that allows for a nice and clean print version of the page. Reading text from paper is easier then reading from the screen, especially for longer articles.

Interaction

• When you require actions from the user, give clear feedback.
• Use a multi-step form instead of 1 long form and allow the user to save the work they have done at the end of each step.
• Add an appropriate label to each input box and position it close so people easily see the relationship between the label and the input.
• Filling out a form can take more time then you’d expect. Take care a time out doesn’t happen before the form is submitted, so allow more time.
• Allow the user to undo possible errors:
  • Always ask for confirmation for critical actions.
  • Allow the user to return to previous steps in a multi-step form to correct information.
• E-commerce-related: [7]
  • Always show exact prices and payment rates
  • Describe the payment procedure entirely
  • Mention possible delays and delivery dates
  • Keep to promised delivery dates
  • Visible annulment conditions

Am I doing ok?

The efforts you’ll do will be appreciated by your visitors, but how d’you know how accessible your site is? How do you measure accessibility? How do you let your users know about your efforts? How do your clients evaluate accessibility?

There are severals tests – such as WebXACT, UsableNet and Bobby -, checklists – such as the WAI guidelines – and labels – such as Blindsurfer (in Belgium) – that will help you evaluate your site according to accessibility principles, each with their own focus. Blindsurfer’s being on accessibility for people with a visual handicap. A similar test for testing the accessibility of a site for people with autism isn’t available.

These tests or checklists however, give only an indication of how accessible your site is [14]. The rules and requirements they use to evaluate your document are frequently open for interpretation. It’s not a black / white situation, not a valid / not valid situation, so it’s good to be careful when claiming conformity. ‘Autisme Centraal’ uses an ‘Autism-Friendly’ label. You can read more about this label on www.autismecentraal.com.

More and more countries include e-accessibility guidelines and requirements in their legislation. There’s Section508 in America, the Disability Discrimination act in United Kingdom. (More “guidelines and laws from different countries” are mentioned on W3C’s website.) It is obvious that you must also take into account these laws if they apply on your site.

More important then tests and claiming conformity is listening to your visitors and trying to adjust the site where needed. Explain to your users how you make your site accessible and ask them for feedback. It’ll mean much more then a ‘Bobby-Approved’ icon. Measuring your site’s quality should be done by your visitors. You will find working with users from this group very rewarding. You will certainly find them blunt and honest!

Conclusion

Developing a quality website requires knowledge of web standards, css, html, server side scripting and many more technologies. But making your site readable, accessible and usable is an even bigger challenge. What you’ll learn in all these fields will no doubt contribute to a better user experience for people with autism too. In this document we collected, examined and filtered all this knowledge and looked at it from an autism-point-of-view and saw there’s a lot of points we can work on, although it’s not easy to offer simple solutions. Accessibility and usability can’t be reduced to a checklist though, it is an ongoing effort.

References

• [1] Answer of Kevin Leitch on the Accessibility and Autism’-discussion topic on the Accessify forum. – http://www.accessifyforum.com/viewtopic.php?p=24117#24117
• [2] ‘Write Clear Titles’ by Keith Robinson – http://www.7nights.com/asterisk/archives05/2005/09/web-publishing-tip-write-clear-titles
• [3] ‘Checkpoint Examples’ by W3C – http://www.w3.org/WAI/wcag-curric/sam77-0.htm
• [4] ‘The top 10 New Mistakes of web design’ by Jakob Nielsen – http://www.useit.com/alertbox/990530.html
• [5] ‘Form help without Pop-ups’ by Gez Lemon – http://www.juicystudio.com/article/form-help-without-popups.html
• [6] ‘Designating Offsite Links’ by Ryan Brill – http://www.ryanbrill.com/archives/designating-offsite-links/
• [7] ‘Autismevriendelijk’, a pocket of Autisme Centraal
• [8] ‘An Accessibility frontier: Cognitive disabilities and learning difficulties’ by Roger Hudson, Russ Weakley and Peter Firminger – http://www.usability.com.au/resources/cognitive.cfm
• [9] ‘Ideal line length for content’ by Russ Weakley – http://www.maxdesign.com.au/presentation/em/
• [10] ‘Readability test’ by Gez Lemon – http://juicystudio.com/services/readability.php
• [11] ‘Developing sites for users with Cognitive disabilities and learning difficulties ‘ by Russ Weakley – http://juicystudio.com/article/cognitiveimpairment.php
• [12] ‘Accessibility For All’ by Kevin Leitch – http://www.kevinleitch.co.uk/wp/?p=119
• [13] ‘Using relative font sizes’ by Mark Pilgrim – http://diveintoaccessibility.org/day_26_using_relative_font_sizes.html
• [14] ‘Autism and Asperger syndrome: coexistence with other clinical disorders’ by Gillberg & Billstedt (2000) – http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11098802&dopt=Abstract
• [15] ‘Breadcrumb Navigation Further Investigation of Usage’ by Bonnie Lida Rogers and Barbara Chaparro – http://psychology.wichita.edu/surl/usabilitynews/52/breadcrumb.htm
• [16] ‘Homepage Usability; 50 Websites Deconstructed’ by Jakob Nielsen & Marie Tahir (New Riders, 2002) – http://www.useit.com/homepageusability/
• [17] ‘Accessibility evaluation’ by Dey Alexander – http://deyalexander.com/resources/accessibility-evaluation.html
• [18] ‘Beyond ALT Text: Making the Web Easy to Use for Users With Disabilities’ by Nielsen Norman Group – http://www.nngroup.com/reports/accessibility/
• [19] ‘Designing with Web Standards’ by Jeffrey Zeldman (New Riders, 2002) – http://www.zeldman.com/dwws/
• [20] ‘Cognitive Disabilities’ door WebAIM – http://www.webaim.org/techniques/cognitive/
• [21] ‘Web Accessibility for People with Cognitive Disabilities: Universal Design Principles At Work!’ by Neesha Mirchandani – http://www.ncddr.org/du/researchexchange/v08n03/8_access.html
• [22] ‘The Structure Of Accessible Pages’ from ‘Building Accessible Websites’ by Joe Clark – http://www.joeclark.org/book/sashay/serialization/Chapter05.html

Acknowledgements

Thanks to Wouter Vanderbeke, Det Dekeukeleire, Kevin Leitch, Peter Firminger, Peter Vermeulen, Landschip, Bart Van Herreweghe, Roger Hudson and Gez Lemon

3elict1

Labo Computertechniek

1. Interpreter (pdf)
   Command-line interpreter mimicing the DOS command prompt with a few rewritten DOS commands.

Software Engineering

1. Remote Media Player (subsite)
   (Mobile) Java Applications that (should) allow you to control a media library with your mobile phone.

Labo Databanken

1. E-Commerce Tool (source)
   Simple non-GUI java program with e-commerce like functionality. Excercise on database connections from Java.
2. Object-Relational Mapping Tools (html – source)
   “This paper is an introduction to Object-Relational Mapping Tools. The issues covered include the idea behind ORM-Tools, an overview of the technical issues that one has to consider, criteria when choosing an ORM-tool for your application, a classification of tools based on the different approaches and a review of some tools for Java and .NET environments. This paper is written in Dutch.”

4elict1

Labo DSP

1. Inleiding DSP (pdf – source)
   Onderwerpen: Basisbegrippen van digitale signaalverwerking en gebruiken in Matlab. Manipulaties
   uitvoeren op matrices om deze manipulatie dan toe te passen op geluidsfragmenten.
2. Fourier (pdf – source)
   Onderwerpen: Fourier-analyse in zowel het continue, als het discrete domein. Niet-sinusvormige en niet-periodieke signalen opbouwen uit sinusvormige componenten. Signaal samenstellen, vertrekkend van een beperkt aantal FS-coefficienten. Ideale filterbewerkingen op periodieke signalen uitvoeren, en analyseren.
3. Filter Design (pdf – source)
   Onderwerpen: Laagdoorlaat en banddoorlaat Butterworth filters, zowel in het tijdsdomein als discreet. Bestaand audiosignaal met een zelfontworpen digitaal filter zuiveren van hoogfrequente ruis.

“Tja, hoe jouw denken werkt, dat weet ik natuurlijk niet. Ik weet amper hoe het mijne werkt. Het enige wat ik zeker weet, is hoe ik het denken van anderen ervaar. Aan mijn ervaringen hoef ik niet te twijfelen. Ervaren is geen exacte wetenschap. Ervaren is iets heel persoonlijks. Ervaren is bovendien een raar woord: er varen zeilboten op de zee maar niet alle zeilers zijn ervaren. Ik heb nog maar een paar keer gevaren maar genoeg om iets te weten over de gevaren van het varen. De varen is bovendien ook nog eens een veelvoorkomende plant. En wie iets plant voert dat plan niet altijd uit. En is het uitvoeren van een plan ook onderhevig aan accijnzen? Of hangt dat af van het land waarnaar men het plan uitvoert? Het staat buiten kijf dat een veelvoorkomende plant iets goed is, want voorkomen is beter dan genezen.” – Landschip

Heb net het boek ‘Dubbelklik’ uitgelezen – eindwerk, indeed -, een uitgave van Epo en Autisme Centraal. Het boek bevat enkele honderd gebundelde e-mails tussen Tim aka Landschip (een autist) en Loes (een niet-autist). Hoe het is een autist te zijn, zal ik me waarschijnlijk nooit kunnen voorstellen, begrijpen is – dankzij dit boek – echter wel binnen handbereik.

They want their site to be “autism-friendly”, as they called it. Therefore I’ve spent hours reading about web accessibility these last weeks. I’ve found lots of tips that help people with difficult seeing or motion disability and of course these have been helpful (We want to convince the organisation to have a site that’s accessible for as much people as possible and validate the site against eg. the WCA-guidelines and relevant Belgian standards.), but I haven’t really found good/enough information on accessibility design specifically for people with autism (yet). The organisation suggested us principles like: good structure, short and clear sentences, etc. … But this is more ‘common sense’ and general good design then practical tips. There isn’t much knowledge about websites in the organisation itself so the tips given are not satisfactory and I’d love to know more.

If any of you could direct me to some useful websites, articles and / or books on these (or related) topics. I’d be very thankful.

I must say I haven’t yet done much/enough research on autism itself nor do I have close friends who got the syndrom, so I’m not an expert. Although I can say I’m a bit informed, I definitely want to do some more reading and build up some experience. Working with the organisation will definetely improve this, but any general tips here are very welcome too.

Thanks.